آشنایی با سکته مغزی
سکته مغزی یا ایسکمیک TIA، زمانی رخ می دهد که یک لخته خون در عروق مغز ایجاد شود یا رگ های مغز دچار پارگی شوند. تشخیص اینکه آیا دچار سکته مغزی شده اید یا TIA تنها بر اساس علائم ممکن نیست. اگر سکته مغزی داشته اید، به این معنی است که شریان منتهی به مغز تا حدودی مسدود یا باریک شده است. داشتن سکته خفیف یعنی خطر ابتلا به سکته کامل در آینده.
شما می توانید با چند معاینه ساده به این پی ببرید که آیا دچار سکته مغزی شده اید یا خیر. دست هایتان را بالای سر ببرید. اگر یک دست افتاد، ممکن است دچار سکته شده باشید. همچنین ممکن است هنگام لبخند زدن قسمتی از دهان آویزان شود. گاهی ممکن است چشم ها دچار تاری یا سیاهی شوند.
سردرد ناگهانی و شدید که ممکن است با استفراغ، سرگیجه یا تغییر هوشیاری همراه باشد، ممکن است نشان دهنده سکته مغزی باشد. از دست دادن تعادل حین راه رفتن و سرگیجه نیز از دیگر نشانه های سکته می باشند. دکتر علی جعفری یکی از متخصصین مغز و اعصاب می باشد. شما می توانید با مراجعه به دکتر علی جعفری از سلامت مغز خود آگاهی پیدا کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد:
در صورت مشاهده علائم یا نشانه های سکته مغزی فورا به پزشک مراجعه کنید. بهتر است کارهای زیر را انجام دهید:
از بیمار بخواهید لبخند بزند یا دست هایش را بالا بیاورد. چنانچه فرد در انجام صحیح این فعالیت ها ناتوان بود سریعا به پزشک مراجعه کنید. سعی کنید زمان را از دست ندهید.
چه عواملی سبب افزایش خطر سکته مغزی می شود؟
عوامل زیادی وجود دارند که خطر سکته مغزی را افزایش دهند. از جمله:
- عوامل خطر سبک زندگی
- اضافه وزن یا چاق بودن
- عدم تحرک بدنی
- نوشیدن زیاد یا زیاده روی در الکل
- استفاده از داروهای غیرقانونی مانند کوکائین
- فشار خون بالا
- ضربان قلب نامنظم
- سیگار کشیدن
- کلسترول بالا
- دیابت
- آپنه انسدادی خواب
- بیماری های قلبی عروقی: از جمله نارسایی قلبی، نقص قلبی، عفونت قلبی یا ریتم نامنظم قلب مانند فیبریلاسیون دهلیزی
- سابقه شخصی یا خانوادگی، حمله قلبی یا حمله ایسکمیک گذرا
بیشتر بخوانید : لخته خون در مغز
سایر عوامل مرتبط با خطر سکته مغزی
- سن: افراد 55 ساله یا بالاتر نسبت به افراد جوان در معرض خطر بیشتری برای سکته هستند.
- نژاد یا قومیت: آمریکایی های آفریقایی تبار و اسپانیایی تبارها نسبت به سایر نژادها یا قومیت ها در معرض خطر بیشتری برای سکته هستند.
- جنسیت: عمدتا مردان بیشتر در معرض خطر سکته می باشند. زنان معمولا در هنگام سکته مغزی مسن تر هستند و احتمال مرگ آن ها در اثر سکته بیشتر از مردان است.
- هورمون : مصرف قرص های ضد بارداری یا دارو هایی که حاوی استروژن می باشند، خطر سکته را افزایش می دهند.
عوارض سکته مغزی
در برخی موارد سکته مغزی می تواند سبب ناتوانی های دائمی یا موقتی شود. این ناتوانی ها به مدت زمان سکته بستگی دارد. عوارض به شرح زیر می باشد:
- فلج یا از دست دادن حرکت عضلات: ممکن است در یک طرف بدن فلج شوید یا کنترل برخی از عضلات مانند عضلات یک طرف صورت یا یک بازو را از دست بدهید.
- عدم توانایی در صحبت کردن و بلعیدن: سکته مغزی می تواند بر کنترل ماهیچه های دهان تاثیر بگذارد و صحبت کردن و قورت دادن را برای فرد دشوار کند. همچنین ممکن است صحبت کردن یا درک گفتار، خواندن یا نوشتن فرد دچار مشکل شود.
- از دست دادن حافظه یا مشکلات فکری: بسیاری از افرادی که دچار سکته شده اند، مقداری از دست دادن حافظه را تجربه می کنند.
- مشکلات عاطفی: افرادی که دچار سکته مغزی شده اند دچار افسردگی می شوند.
- درد: درد، بی حسی یا سایر احساسات غیرمعمول ممکن است در قسمت هایی از بدن که تحت تاثیر سکته قرار گرفته اند، رخ دهد.
- تغییر در رفتار و توانایی مراقبت از خود: افرادی که دچار سکته شدهاند ممکن است گوشه گیر تر شوند. آن ها برای انجام فعالیت های روزانه نیاز به کمک دارند.
راه های درمان سکته مغزی
درمان بستگی به نوع سکته شما دارد، از جمله اینکه کدام قسمت از مغز تحت تاثیر قرار گرفته و چه چیزی باعث آن شده است.
سکته مغزی معمولا با دارو درمان می شود. این شامل داروهایی برای جلوگیری و حل کردن لخته های خون، کاهش فشار خون و کاهش سطح کلسترول است. چندین داروی رقیق کننده خون (ضد انعقادها) برای پیشگیری از سکته مغزی در افرادی که در معرض خطر بالایی هستند در دسترس هستند. این داروها عبارتند از دابیگاتران (پراداکسا)، ریواروکسابان (Xarelto)، آپیکسابان (Eliquis) و ادوکسابان (Savaysa). آن ها سریع تر از وارفارین عمل میکنند و معمولا نیازی به آزمایش خون منظم یا نظارت پزشک ندارند. این داروها همچنین با خطر کمتر عوارض خونریزی در مقایسه با وارفارین همراه هستند.
در برخی موارد، ممکن است برای از بین بردن لخته های خون نیاز به اقداماتی باشد. همچنین ممکن است برای درمان تورم مغز و کاهش خطر خونریزی بیشتر، جراحی لازم باشد.
دکتر علی جعفری یکی از بهترین متخصصان جراحی مغز و اعصاب می باشد. شما می توانید برای درمان سکته مغزی به مطب دکتر علی جعفری مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید : آبسه مغزی و روشهای درمان آن
بعداز بهبودی چه باید کرد؟
افرادی که از سکته مغزی جان سالم به در می برند اغلب با مشکلات طولانی مدت ناشی از آسیب مغزی مواجه می شوند. افرادی که دچار سکته شده اند نیاز به دوره توانبخشی دارند.
همچنین ورزش های هوازی می تواند خطر سکته را کاهش می دهند. ورزش می تواند فشار خون را کاهش دهد، سطح کلسترول خوب را افزایش دهد و سلامت کلی رگ های خونی و قلب را بهبود بخشد. این ورزش می تواند سبب کاهش وزن و کاهش استرس شود.
بیشتر بخوانید : افزایش فشار مغزی: علائم، تشخیص و راههای کاهش آن
راه های پیشگیری از سکته مغزی
- انجام منظم ورزش
- مصرف نکردن الکل
- ترک سیگار
اگر شرایطی دارید که خطر سکته را در شما افزایش می دهد، مهم است که آن را به طور موثر مدیریت کنید. به عنوان مثال، مصرف دارویی که برای کاهش فشار خون یا سطح کلسترول برای شما تجویز شده است.
اگر در گذشته سکته یا TIA داشته اید، این اقدامات به ویژه مهم هستند زیرا خطر ابتلا به سکته مغزی دیگر به شدت افزایش می یابد.
