آشنایی با جراحی عروق مغز و روشهای درمان
از آنجایی که مغز یکی از اندامهای حیاتی بدن است، بروز اختلال در هر یک از جریانها و شریانهای آن می تواند بسیار خطرناک و آسیبرسان باشد. به همین علت در موارد ضروری، از جراحی عروق مغز برای رفع مشکل ایجاد شده استفاده می نمایند.دراین مطلب به بررسی این جراحی و روشهای آن خواهیم پرداخت.
ناهنجاری عروقی چیست؟
آنچه به عنوان ناهنجاریهای عروقی شناخته می شود؛ در واقع همان اختلالاتی است که منجر به تغییر در روند اصلی جریان خون میشود. برخی از این ناهنجاریها بی علامت هستند. اما برخی دیگر با علائمی همراه می شوند که مغز را به شدت درگیر می کنند.
شایعترین علائم عبارت اند از :
ارتباط ناهنجاری عروقی و سکته مغزی
گاهی این ناهنجاری می تواند باعث پارگی رگها و در نهایت سکته مغزی شود. اگر شدت پارگی و خونریزی زیاد باشد به مرگ منجر می گردد.
مغز انسان شامل میلیون ها رگ خونی است.
درمان ناهنجاری عروق مغز
پس از تشخیص مشکل، نوبت به فرایند درمان می رسد و جراحی عروق مغز یکی از درمانهای شایع و مهم برای رفع اختلالات عروقی است.
انواع ضایعات و ناهنجاریهای عروقی
همانطور که پیشتر گفتیم، اختلالات و ناهنجاریها گاهی با علائم همراه هستند. به طور کلی این ضایعات انواع مختلفی دارند:
- آنوریسم
در اثر بیرون زدگی دیوارهی رگها یا تورم آنها این عارضه رخ میدهد. - کاورنما
به تشکیل خوشههایی در مغز که سبب فشار به مغز می شوند؛ کاورنما می گویند. - تنگی عروق
اگر رگها در اثر عوامل مختلف باریک شده و عمل رساندن خون و اکسیژن با اختلال مواجه شود, اصطلاحا فرد به تنگی عروق دچار شده است. - AVM
به پیچ خوردگی رگ ها گفته می شود.
بیشتر بخوانید : قاعده جمجمه کجاست؟
آشنایی با جراحی عروق مغز
این جراحی، یکی از پیشرفتهترین شاخههای جراحی مغز و اعصاب است و با هدف رفع اختلال در ساختار یا عملکرد سرخ رگ، سیاهرگ یا مویرگ انجام می شود.
روشهای جراحی عروق مغز
به طور کلی روشهای جراحی مغز به دو دسته روشهای بیرونی و درونی تقسیم می شوند. البته دسته بندی دیگری نیز وجود دارد که شامل جراحی باز و بسته میشوند.
روش بیرونی : در این روش با جراحی میکرو سرجری، و با کمترین تهاجم ممکن و از بیرون عروق را درمان می کنند.
روش درونی: در این روش با جراحی آندو وسکولار ، و با کمترین تهاجم ممکن و از داخل عروق را درمان می کنند.
این دو روش، جزو جراحیهای بسته هستند.
جراحی باز چیست؟
در فرایند جراحی باز، بخشی از پوست سر برش خورده و قسمتی از جمجمه به وسیه جراح مغز و اعصاب برداشته می شود. بسته به محل عارضه این جراحی در قسمتهای مختلف سر انجام می گردد.
تکنولوژیهای جراحی عروق مغز
عوامل مختلفی از جمل نوع عارضه، محل آن، میزان وخامت و عوارض به وجود آمده، برای جراحی مغز از تکنولژیهای مختلفی استفاده می شود.
در ادامه به اختصار با هر یک از این روشها آشنا می شویم:
- استنت گذاری یا آنژیوپلاستی
در این روش، از یک لوله بسیار نازک با جنس فلزی یا توری برای گشاد کردن مسیر رگها و اصلاح جریان خون استفاده می شود.
ممکن است اسم آنژیوپلاستی را شنیده باشید. این عمل برای نصب استنت داخل جمجمه انجام می شود و ابزار آن یک میکروکانتر است که در بخش انتهایی آن یک بالون کوچک دارد.
پس از آنکه میکروکانتر به وسیلهی رگ خونی به محل انسداد رسید؛ بالون باد می شود و انسداد را باز می کند. در صورت نیاز برای باز نگه داشتن این قسمت از استنت استفاده می کنند.
این روش را به عنوان یکی از اولین روشهای درمانی، مخصوصا برای افرادی که گرفتگیهای کوچک و سطحی دارند؛ پیشنهاد می دهند. - تغییر مسیر
در این روش از استنتها برای تغییر مسیر جریان خون استفاده می کنند تا آن را از آنوریسم منحرف نمایند. - آمبولیزاسیون
اساس کار این روش بر از بین بردن ناهنجاریها با استفاده از ابزارهای مختلف است. این ناهنجاریها می توانند از دستهی آنوریسم، تومور مغزی، فیستول و… باشند.
روش کار آمبولیزاسیون به وجود آوردن یک انسداد مصنوعی است که موجب کنترل خونریزی می شود.
اگر بافت مغز در اثر وجود ضایعه عروقی دچار خونریزی شود؛ روش آمبولیزاسیون می تواند کاربردی باشد.
- کلیپس زدن ( جراحی کلیپینگ )
در صورت نیاز به بستن آنوریسم از گیرههایی استفاده می کنند که کلیپس زدن نامیده می شود. - کویل زدن
در این روش، برای لخته شدن خون درون آنوریسم، از رشتههای بسیار ریز فلزی استفاده می شود و درون آنوریسم را پر می کنند. این درمان با لخته شدن خون درون آنوریسم انجام می گردد.
این روش دوران نقاهت بسیار کوتاهی دارد و تعداد زیادی از بیماران پس از یک روز قادر به ادامه روند زندگی عادی خود هستند.
از عبارت درمان اندوواسکولار در روش کویل کردن استفاده می شود که می تواند شامل قرار دادن دائمی استنت در محل عارضه نیز باشد. - اندروترکتومی کاروتید
اگر سرخرگهای کاروتید دچار اختلال شده باشند؛ جراح با از بین بردن عامل اختلال، شریان را آزاد می کند. به این نوع جراحی اندروترکتومی کاروتید می گویند. - کرانیوتومی
گاها ناحیهای از مغز درگیر عوارض و ضایعات می شود که با هیچ یک از روشهای بالا قابل درمان نیست. در جراحی کرانیوتومی با دستیابی به بافت مغز، آن اختلال را از بین می برند. - جراحی بای پس
به صورت کلی برای اصلاح یا تغییر مسیر جریان خون که منجر به تومور یا گرفتگی عروق شده، از جراحی بای پس استفاده می شود.
بیشتر بخوانید : آبسه مغزی و روشهای درمان آن
جراحی عروق مغز چقدر طول میکشد؟
برای تخمین زمان این عمل جراحی عوامل مختلفی دخیل هستند. از جمله:
- تعداد عروق و شریانهای درگیر
- نوع گرفتگی
- محل گرفتگی
- میزان گرفتگی
- نوع جراحی انتخاب شده
- وجود یا عدم وجود ضایعات مغزی
از آنجایی که امروزه اکثر جراحیهای مغزی تحت نظر پزشکان برتر به روش بسته انجام می شود؛ فلذا سوراخهای بسیار ریزی برای عبور ابزار ایجاد میشود. این نوع جراحی علاوه بر اینکه در مدت زمان کوتاهتری صورت میگیرد؛ دوران نقاهت کوتاهتری خواهد داشت.
